Wykonanie pomiarów instalacji elektrycznej to nie tylko sprawdzenie kilku parametrów za pomocą miernika. Wyniki przeprowadzonych badań powinny zostać odpowiednio udokumentowane. Właśnie temu służy protokół z pomiarów elektrycznych, który stanowi potwierdzenie zakresu wykonanych czynności oraz uzyskanych wyników.

W firmach dokumentacja ma szczególne znaczenie. Hale produkcyjne, magazyny, biurowce i obiekty usługowe często posiadają rozbudowane instalacje zasilające maszyny, urządzenia technologiczne i systemy odpowiadające za ciągłość działania przedsiębiorstwa.

Kiedy potrzebny jest protokół z pomiarów elektrycznych? Co powinno się w nim znaleźć i dlaczego nie warto traktować go wyłącznie jako formalności?

Protokół z pomiarów elektrycznych jest dokumentem zawierającym informacje o wykonanych sprawdzeniach instalacji oraz ich wynikach. W zależności od celu i zakresu prac może dotyczyć całej instalacji, określonego obiektu lub wybranych obwodów i urządzeń.

Sam protokół jest jednak końcowym elementem znacznie szerszego procesu. Najważniejsze są prawidłowo wykonane oględziny, próby i pomiary oraz właściwa interpretacja uzyskanych wyników.

Dokumentacja pozwala wykazać, jaki zakres instalacji został sprawdzony, jakie wyniki uzyskano oraz czy stwierdzono nieprawidłowości wymagające dalszych działań.

W przypadku okresowej kontroli obiektu Prawo budowlane wymaga sporządzenia protokołu, a jego minimalny zakres określa art. 62a ustawy.

Jedną z najważniejszych sytuacji jest okresowa kontrola instalacji elektrycznej. Zgodnie z Prawem budowlanym co najmniej raz na 5 lat należy przeprowadzać kontrolę obejmującą m.in. badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej.

Protokół może być potrzebny również przy odbiorze nowej instalacji lub po wykonaniu jej istotnej modernizacji. Pozwala wtedy udokumentować wyniki sprawdzeń przed rozpoczęciem normalnej eksploatacji.

W praktyce firmowej pomiary wykonuje się także po rozbudowie instalacji, dodaniu nowych obwodów, przebudowie rozdzielnicy czy zmianach związanych z podłączeniem nowych urządzeń.

Dokumentacja pomiarowa może być istotna także podczas kontroli, audytów technicznych, odbiorów inwestycji czy wyjaśniania przyczyn awarii.

Nie warto więc patrzeć na protokół elektryczny wyłącznie jak na dokument, który trzeba posiadać „dla kontroli”. Dobrze prowadzona dokumentacja daje również obraz zmian zachodzących w instalacji podczas kolejnych lat eksploatacji.

Zakres dokumentu zależy od rodzaju przeprowadzonych badań i celu kontroli. Inaczej będzie wyglądała dokumentacja odbiorcza nowej instalacji, a inaczej protokół związany z okresową kontrolą użytkowanego obiektu.

W praktyce dokumentacja pomiarowa powinna pozwalać jednoznacznie określić co, gdzie, kiedy, przez kogo i z jakim wynikiem zostało sprawdzone.

W przypadku protokołu z okresowej kontroli objętej Prawem budowlanym przepisy wskazują m.in. datę kontroli, dane i uprawnienia osoby przeprowadzającej kontrolę, dane właściciela lub zarządcy, identyfikację obiektu, zakres kontroli, dokonane ustalenia, stwierdzone nieprawidłowości oraz zalecenia. Protokół powinien również uwzględniać zakres niewykonanych zaleceń z wcześniejszych kontroli. Jeżeli stwierdzono nieprawidłowości, zalecenia powinny wskazywać sposób ich usunięcia oraz termin wykonania odpowiednich czynności.

Do dokumentacji pomiarowej dołącza się natomiast odpowiednie wyniki badań odnoszące się do sprawdzanych obwodów lub elementów instalacji.

Nie każdy protokół będzie zawierał identyczny zestaw pomiarów. Zakres powinien odpowiadać rodzajowi instalacji, celowi badania i zastosowanym środkom ochrony.

W zależności od sytuacji mogą być wykonywane m.in. pomiary rezystancji izolacji, ciągłości przewodów ochronnych, impedancji pętli zwarcia, rezystancji uziemienia czy testy działania wyłączników różnicowoprądowych.

Znaczenie ma nie tylko sama wartość wpisana do tabeli. Wynik trzeba odnieść do wymagań dotyczących konkretnej instalacji i na tej podstawie dokonać oceny.

Dlatego profesjonalny protokół nie powinien być jedynie zestawem przypadkowych liczb z miernika. Ma umożliwiać ocenę stanu badanego zakresu instalacji.

Szczególnie istotnym momentem jest zakończenie budowy lub modernizacji instalacji.

Przed oddaniem instalacji do użytkowania należy sprawdzić, czy została wykonana prawidłowo i czy zastosowane środki ochrony działają zgodnie z założeniami. Wyniki przeprowadzonych badań są następnie dokumentowane.

Ma to duże znaczenie w przypadku obiektów przemysłowych. Błąd w instalacji zasilającej linię technologiczną, rozdzielnicę czy urządzenie dużej mocy może ujawnić się dopiero podczas pracy pod obciążeniem i prowadzić do awarii lub przestoju.

Dlatego pomiary odbiorcze powinny być traktowane jako jeden z etapów realizacji inwestycji, a nie formalność wykonywana dopiero na samym końcu.

Jeżeli przygotowujesz obiekt do odbioru, warto również sprawdzić naszą wcześniejszą „Listę rzeczy do sprawdzenia przed odbiorem instalacji elektrycznej”.

W przypadku użytkowanych budynków jednym z najważniejszych obowiązków jest okresowa kontrola stanu technicznego.

Prawo budowlane przewiduje kontrolę przeprowadzaną co najmniej raz na 5 lat, obejmującą również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej. Zakres obejmuje sprawdzenie m.in. stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, rezystancji izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.

Po wykonaniu kontroli powstaje dokumentacja potwierdzająca jej przeprowadzenie i ustalenia.

Więcej na temat samej kontroli opisaliśmy w artykule „Ile kosztuje 5-letni przegląd elektryczny?”.

W domu jednorodzinnym instalacja może przez wiele lat pracować w podobnych warunkach. W przedsiębiorstwie sytuacja wygląda zupełnie inaczej.

Do zakładu trafiają nowe maszyny, zmieniają się linie technologiczne, dokładane są obwody, przebudowywane rozdzielnice, a zapotrzebowanie na moc rośnie wraz z rozwojem firmy.

Dlatego dokumentacja pozwalająca prześledzić historię pomiarów może być bardzo przydatna dla osób odpowiedzialnych za utrzymanie infrastruktury.

Jeżeli kolejne pomiary pokazują pogarszanie się określonych parametrów, przedsiębiorstwo może zaplanować diagnostykę lub modernizację, zanim problem doprowadzi do awarii.

W obiektach B2B pomiary mogą więc pełnić nie tylko funkcję formalną. Są również jednym z narzędzi wspierających utrzymanie niezawodności instalacji elektrycznej.

Nie. I to jedna z najważniejszych rzeczy, o których warto pamiętać.

Posiadanie dokumentu samo w sobie nie gwarantuje bezpieczeństwa. Znaczenie ma to, w jaki sposób wykonano pomiary, jaki zakres instalacji sprawdzono i jak zinterpretowano wyniki.

Protokół powinien być efektem rzeczywiście wykonanych badań, a nie celem samym w sobie.

Jeżeli w trakcie kontroli wykryto nieprawidłowości, dokumentacja powinna jasno wskazywać problem i – w przypadku kontroli okresowych objętych art. 62a – odpowiednie zalecenia dotyczące jego usunięcia.

Dla przedsiębiorcy znacznie cenniejsza od samego „papieru” jest więc wiedza, czy instalacja może bezpiecznie pracować i czy wymaga dalszych działań.

To zależy od rodzaju wykonywanych czynności oraz podstawy prawnej danej kontroli. W przypadku kontroli stanu technicznego instalacji elektrycznych i piorunochronnych Prawo budowlane określa wymagania wobec osób uprawnionych do ich przeprowadzania. Dlatego przed zleceniem okresowego przeglądu warto upewnić się, że wykonawca posiada kwalifikacje odpowiednie do zakresu kontroli.

Ma to znaczenie szczególnie w firmach, gdzie protokół staje się częścią dokumentacji technicznej obiektu.

Negatywny wynik nie powinien kończyć się schowaniem protokołu do dokumentacji.

Najpierw należy ustalić przyczynę problemu. Może nią być uszkodzenie przewodu, niewłaściwe połączenie, zużyty element aparatury, problem z uziemieniem albo zmiana parametrów instalacji wynikająca z jej wieloletniej eksploatacji.

Następnie można określić zakres naprawy lub modernizacji i po jej wykonaniu przeprowadzić odpowiednie sprawdzenia.

W przypadku zakładów przemysłowych jest to szczególnie istotne, ponieważ niewielka nieprawidłowość w kluczowym obwodzie może z czasem doprowadzić do poważniejszej awarii.

Protokół z pomiarów elektrycznych jest ważnym elementem dokumentacji instalacji. Pozwala udokumentować wykonane badania, ich zakres i wyniki oraz wykryte nieprawidłowości. W przypadku okresowych kontroli wymaganych przez Prawo budowlane przepisy wskazują również minimalny zakres informacji, które powinny znaleźć się w protokole.

Z punktu widzenia przedsiębiorstwa jego znaczenie jest jednak szersze. Regularne pomiary i dobrze prowadzona dokumentacja pomagają kontrolować stan instalacji, planować modernizacje oraz ograniczać ryzyko awarii i nieplanowanych przestojów.

Trzecia Faza wykonuje pomiary i przeglądy instalacji elektrycznych dla firm, hal produkcyjnych, magazynów oraz innych obiektów komercyjnych i przemysłowych. Jeżeli potrzebujesz okresowej kontroli, pomiarów po modernizacji lub sprawdzenia instalacji przed odbiorem, możemy przeprowadzić odpowiedni zakres badań i przygotować dokumentację pomiarową.